-
Nam Kỳ, Những Phú Hộ Lừng Danh
Phi Hư Cấu Tùy Bút / Biên Khảo
Hứa Hoành
VĂN HÓA xuất bản 1999CHAPTERS 6 VIEWS 110
Hồi năm 1918, nhà văn Phạm Quỳnh có vào thăm Nam Kỳ. Ông viết bài "Một Tháng Ở Nam Kỳ” đăng liên tục nhiều kỳ trên báo Nam Phong. Tuy có thái độ tự tôn, nhưng nhà văn Phạm Quỳnh cũng ngạc nhiên thấy mức sống của các ông Cai tổng, điền chủ, Hội đồng trong Nam quá cao, quá sung túc hơn những ông Tổng đốc, Tuần phủ, Án sát ngoài Bắc. Các điền chủ lớn trong Nam là những ông vua nho nhỏ tại địa phương. Điền chủ có vài ngàn mẫu ruộng như một ấp riêng, có chợ riêng, hàng chục ngôi nhà nen đúc, có máy điện, máy lạnh, xe du lịch, ca-nô và tôi tớ hàng chục người phục dịch trong gia đình. Trong khi đó, nông dân, tá điền, những người góp phần làm cho họ giàu có chỉ có mỗi căn chòi lá ọp ẹp và chiếc xuồng ba lá... Chúng tôi không có thành kiến như Cộng sản "Hể nhà giàu thì bốc lột, là ác ôn, là trọc phú bất nhơn." Giới nào cũng có người tốt kẻ xấu. Nhiều điền chủ có vài ba trăm công ruộng, đối đãi thân mật với tá điền như anh em, chỉ những người quá giàu thỉnh thoảng mới có người khắc khe.
-
Nhà Bác Học Mù
Gián Điệp VH Miền Nam Trước 75
Lê Mai
VĂN HOA xuất bản 1966CHAPTERS 15 VIEWS 13100
Một lần chót, Lệ Lan kiểm điễm lại mọi vật dung và thực phẩm đựng trong một túi lớn được đan bằng sợi ni lông; rồi tắt lửa trên bếp hơi và ra khỏi phòng. Nàng khóa cửa rồi đứng nhìn đám trẻ nhỏ ngoài đường đang chạy đua ra bải biển. Lúc đó chồng nàng là Yên Lịcn vẫn mãi mê thảo luận với bác sĩ Giang Điền trong phòng khách.
Đã ba tuần, Yên Lịch không ra khỏi nhà, chàng phải tự giam mình cả ngày lẫn đêm trọng phòng nghiên cứu. Bác sĩ Giang Điền, y sĩ trưởng của Trung tâm đã nhiêu lần tới thúc giục chàng nê'n đi hóng gió ngoài trời vài ba giờ. Mãi tới hôm nay Yên Lịch mới bằng lòng đi.




